Từ xu hướng toàn cầu đến cơ hội của Việt Nam
Trong những năm gần đây, Việt Nam liên tục xuất hiện trên bản đồ các sự kiện thể thao khu vực, từ SEA Games đến các giải marathon quy mô lớn tại Hà Nội và TP.HCM, cùng sự phát triển của các sự kiện thể thao gắn với du lịch như golf, ba môn phối hợp hay esports.
Cùng với sự gia tăng về quy mô, kỳ vọng đối với các sự kiện thể thao đang thay đổi, khi khán giả, nhà tài trợ và tổ chức thể thao ngày càng quan tâm đến cách thức tổ chức và tác động lâu dài của sự kiện. Khảo sát của ITE HCMC chỉ ra rằng 96% du khách Việt Nam coi yếu tố bền vững là quan trọng trong quyết định du lịch, cho thấy sự gia tăng yêu cầu về trách nhiệm môi trường và xã hội trong lĩnh vực sự kiện.
Theo ông Tristan Niesslein, Giám đốc ESG và nhà sáng lập Niesslein Sustainability Partners (NSP) – công ty tư vấn phát triển bền vững chuyên hoạt động trong lĩnh vực thể thao đỉnh cao – phát triển bền vững hiện nay đã trở thành một yêu cầu mang tính chiến lược đối với các sự kiện thể thao quốc tế.
“Các sự kiện thể thao toàn cầu đang vận hành trong bối cảnh mà trách nhiệm khí hậu, giá trị xã hội và quản trị minh bạch đã trở thành kỳ vọng tất yếu. Vì vậy, phát triển bền vững không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu gắn liền với năng lực cạnh tranh và vận hành,” ông Tristan chia sẻ.
Theo ông, ngày càng nhiều tổ chức thể thao nhận ra rằng tổ chức sự kiện bền vững không chỉ mang lại lợi ích môi trường, mà còn giúp giảm chi phí dài hạn, tăng sự ủng hộ của cộng đồng địa phương, bảo vệ vận động viên và khán giả trước các tác động khí hậu, đồng thời củng cố niềm tin vào thương hiệu.
Những kinh nghiệm thực tế khi ông Tristan làm việc với Câu lạc bộ bóng đá Arsenal (Anh), đội đua xe công thức 1 Mercedes-AMG Petronas và Giải lướt sóng thế giới cho thấy sự khác biệt nằm ở cách triển khai trong vận hành hằng ngày. Tại Arsenal, các yếu tố bền vững được lồng ghép vào nhiều quyết định của câu lạc bộ, từ chính sách di chuyển đến các chương trình cộng đồng. Với Mercedes AMG Petronas F1, các giải pháp bền vững được triển khai dựa trên dữ liệu, tối ưu năng lượng, logistics và vật liệu tuần hoàn.
Đối với các thị trường mới như Việt Nam, ông Tristan cho rằng đây là thời điểm mang tính bản lề. Việt Nam có cơ hội bỏ qua các mô hình tổ chức cũ kém hiệu quả để tích hợp trực tiếp các thực hành bền vững hiện đại, phù hợp với cam kết phát thải ròng bằng 0 (net zero) vào năm 2050. Những bước đi ban đầu có thể bắt đầu từ các giải pháp thực tế như sử dụng thiết bị tiết kiệm năng lượng, giảm vật liệu không cần thiết, thay thế nhựa dùng một lần, phân loại rác và bố trí trạm tiếp nước uống cho vận động viên và khán giả.
Bài toán về chuyên môn và nhân lực
Khi phát triển bền vững dần trở thành chuẩn mực trong tổ chức sự kiện quốc tế, Việt Nam cũng đứng trước yêu cầu nâng cao năng lực triển khai để bắt kịp xu hướng này. Theo Tiến sĩ Vladimir Antchak, Trưởng Bộ môn Quản trị Du lịch, Khách sạn & Tổ chức Sự kiện tại Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV), rào cản lớn nhất không nằm ở chi phí.
“Theo kinh nghiệm quốc tế, chuyên môn và tầm nhìn dài hạn mới là yếu tố quyết định đến việc tổ chức các sự kiện theo hướng bền vững. Nếu các thực hành bền vững được tích hợp ngay từ đầu, chi phí về lâu dài có thể giảm đáng kể”, ông Vladimir nhận định.
Trong bối cảnh đó, đào tạo nhân lực có chuyên môn về phát triển bền vững là yếu tố then chốt. Phát triển bền vững không còn là kỹ năng bổ sung, mà đang trở thành năng lực nghề nghiệp cốt lõi trong quản lý tổ chức sự kiện.
Theo ông Vladimir, sinh viên Việt Nam có lợi thế rõ rệt nếu được tiếp cận tư duy phát triển bền vững từ sớm. Trước sự thiếu hụt nhân sự chất lượng của ngành tổ chức sự kiện hiện nay, những sinh viên có khả năng kết nối giữa mục tiêu môi trường và vận hành thực tế sẽ trở thành lực lượng có giá trị cao, từ đó dễ dàng tiếp cận các cơ hội nghề nghiệp và gia tăng thu nhập trong lĩnh vực đang phát triển mạnh mẽ này.
Tại BUV, phát triển bền vững được tích hợp xuyên suốt chương trình Quản lý Tổ chức Sự kiện, giúp sinh viên tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 20121, chuỗi cung ứng xanh và phương pháp đo lường tác động môi trường – xã hội, từ đó áp dụng vào các dự án sự kiện thực tế cho nhiều loại hình khác nhau.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh cạnh tranh giữa các điểm đến ngày càng gay gắt, năng lực tổ chức sự kiện bền vững sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng. Với Việt Nam, đây không chỉ là câu chuyện môi trường, mà còn là cơ hội nâng tầm vị thế trên bản đồ sự kiện quốc tế thông qua chất lượng tổ chức và chất lượng nguồn nhân lực.
